Problem z regulacjami w zakresie opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego wynika z zaniechania stworzenia w przeszłości innych niż proste przenoszenie z rynku obrotu nieruchomościami mechanizmów aktualizacji. Warunki gospodarki rynkowej kreują wzrost wartości nieruchomości w obrocie, a ustawa o gospodarce nieruchomościami ten wzrost wartości sprzedawanych nieruchomości przenosi do sfery, która nie uczestniczy w ich obrocie. Dlatego pojawiły się projekty złagodzenia wpływu wzrostu rynku obrotu nieruchomościami na aktualizację opłat za użytkowanie wieczyste - mówił 10 sierpnia br. w Warszawie wiceminister Piotr Styczeń podczas spotkania z przedstawicielami samorządów lokalnych, na którym zaprezentowano nowe przepisy nieopublikowanej jeszcze ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw. Wiceminister zwrócił się do samorządowców z propozycją przesłania do Ministerstwa Infrastruktury wniosków wynikających z praktyki samorządów w sprawie kierunku zmian dotyczących systemu aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego.
W spotkaniu zorganizowanym przez Ministerstwo Infrastruktury uczestniczył przewodniczący podkomisji sejmowej pracującej nad uchwaloną 28 lipca br. zmianą ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poseł Stanisław Huskowski. Najważniejsze zmiany dotyczą wprowadzenia przepisów umożliwiających właściwemu organowi udzielenie bonifikaty od pierwszej opłaty i opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego bez względu na cel na jaki nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Zakłada również możliwość aktualizowania tej opłaty przez gminę co trzy lata (dotychczas co rok). Ponadto w przypadku gdy zaktualizowana wysokość opłaty rocznej przewyższa co najmniej dwukrotnie wysokość dotychczasowej opłaty rocznej, użytkownik wieczysty będzie wnosił opłatę roczną w wysokości odpowiadającej dwukrotności dotychczasowej opłaty rocznej. Pozostałą kwotę ponad dwukrotność dotychczasowej opłaty (nadwyżka) rozkładać się będzie na dwie równe części, które powiększają opłatę roczną w następnych dwóch latach. Opłata roczna w trzecim roku od aktualizacji jest równa kwocie wynikającej z tej aktualizacji.
Istotna jest również zmiana zakresu podmiotowego ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości będą mogły wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Nie będzie również wymagana zgoda wszystkich współużytkowników wieczystych. Z żądaniem przekształcenia mogą wystąpić współużytkownicy wieczyści, których suma udziałów wynosi co najmniej połowę. Jeżeli co najmniej jeden współużytkownik wieczysty zgłosi sprzeciw wobec złożonego wniosku o przekształcenie, właściwy organ zawiesza postępowanie, a współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Ustawa oczekuje na podpis Prezydenta. Wejdzie w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
Przedstawiciele samorządów zwracali uwagę na potrzebę uproszczenia systemu aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego. Pojawiły się głosy, że pogłębione analizy rynku nieruchomości, wykorzystanie potencjału rejestru cen i wartości nieruchomości, mogłyby stanowić podstawę do tworzenia lokalnych baz danych o nieruchomościach. Inwestowanie w bazy danych o nieruchomościach służyłoby kontroli zarządczej, przygotowaniu budżetów zadaniowych i transparentności aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego - każdy miałby dostęp do tych danych. Także wartość nieruchomości do aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego mogłaby mieć podstawę w nowoutworzonych bazach danych o nieruchomościach zamiast w kosztochłonnych ustaleniach aktualizacji na podstawie indywidualnych operatów. Pojawiały się także głosy, że w małych samorządach bonifikaty są teoretycznie fakultatywne, ale w praktyce są ustalane w górnych granicach, co ma negatywny wpływ na dochody samorządów, a tym samym na poziom finansowania realizacji zadań publicznych samorządów lokalnych.
źródło:MI