Pod takim tytułem w przeddzień Światowego Szczytu w sprawie Bezpieczeństwa Nuklearnego w Waszyngtonie Prezydent Kazachstanu, Nursułtan Nazarbajew, opublikował w największej rosyjskiej gazecie "Izwiestia" artykuł, w którym zaproponował swoje sposoby ochrony ludzkości przed nuklearnym zagrożeniem. Szczyt nuklearny w Waszyngtonie z udziałem liderów światowej polityki obiecuje być kluczowym etapem na drodze dokonania przez globalną społeczność ponownej oceny zagrożeń nuklearnych oraz wypracowywania nowych mechanizmów nierozprzestrzeniania broni jądrowej.
Dla mieszkańców Kazachstanu, którzy na własnej skórze przekonali się, jakim koszmarem są próby jądrowe, kwestia wprowadzenia całkowitego zakazu ich przeprowadzania jest szczególnie istotna. W ciągu 40 lat na poligonie semipałatyńskim przeprowadzono 450 prób. Ucierpiało z tego powodu półtora miliona ludzi. Dlatego 29 sierpnia 1989 roku Prezydent Kazachstanu wydał dekret o zamknięciu semipałatyńskiego poligonu jądrowego oraz podjął decyzję o dobrowolnej rezygnacji z czwartego co do wielkości arsenału jądrowego na świecie. Był to bezprecedensowy krok, który nie miał i nie ma sobie podobnych w historii.
Głęboko symboliczne znaczenie ma fakt, że po latach ten dzień z inicjatywy Kazachstanu został ogłoszony przez ONZ Międzynarodowym Dniem Działań Przeciwko Próbom Jądrowym.
Prezydent Kazachstanu po raz kolejny proponuje przegląd mechanizmów regulujących politykę międzynarodową w sprawie nierozprzestrzeniania broni jądrowej, ponieważ istniejący Układ o Nieproliferacji Broni Jądrowej (NPT) zakłada sankcje tylko wobec państw nienuklearnych oraz nie spełnia pokładanych w nim oczekiwań.
Konflikty na tle religijnym oraz politycznym powodują więcej ataków terrorystycznych, z których najbardziej cierpią niewinni ludzie. Ciężko sobie wyobrazić skutki katastrof, jeśli materiały jądrowe dostaną się w ręce ekstremistów. Na świecie zebrało się już około dwóch tysięcy ton nadwyżek materiałów rozszczepialnych. Nie są one wykorzystywane w sektorze wojskowym, ale nadają się jak najbardziej do konstruowania jądrowych materiałów wybuchowych.
Kazachstan, otoczony przez takie państwa jądrowe jak Rosja, Chiny, Iran i Pakistan, podlega systemowi kontroli i zapobiegania przepływu broni masowego rażenia oraz innych materiałów niebezpiecznych. W związku z tym Prezydent Nursułtan Nazarbajew zaproponował utworzenie w Kazachstanie Międzynarodowego Centrum Edukacyjnego na Rzecz Bezpieczeństwa Jądrowego. Centrum wzmocniłoby potencjał Azji Środkowej w obszarze doskonalenia systemów zewnętrznej kontroli oraz ewidencjonowania i fizycznej ochrony materiałów jądrowych.
Prezydent Kazachstanu proponuje natychmiastową dyskusję na temat międzynarodowego statusu prawnego strefy wolnej od broni nuklearnej. Jedna z takich stref zaczęła działać w Azji Środkowej w 2009 roku. Świat bez broni jądrowej jest możliwy tylko pod warunkiem zjednoczenia wysiłków wszystkich państw i narodów niezależnie od tego czy dysponują one technologiami jądrowymi, czy nie. Dlatego Nursułtan Nazarbajew zaproponował rozpoczęcie dyskusji na temat przyjęcia w przyszłości Powszechnej Deklaracji o Świecie Bez Broni Jądrowej, w której byłaby zawarta wola wszystkich państw do dążenia w stronę idei świata bez broni jądrowej.
Podejmując działania prawne, o kluczowym znaczeniu dla ludzkości na rzecz kontroli, w obszarze bezpieczeństwa jądrowego, społeczność międzynarodowa nie powinna ignorować globalnych tendencji w sferze energetyki i nowoczesnych technologii. Dlatego Kazachstan wzywa do rozsądnej równowagi pomiędzy globalnymi działaniami na rzecz walki z terroryzmem jądrowym i uzasadnionymi z punktu widzenia prawa międzynarodowego programami jądrowymi. Tutaj same sankcje - nawet efektywne - nie wystarczą, rozwijanie pokojowych programów jądrowych jest niezbywalnym prawem suwerennych państw.
Kazachstan jako państwo dysponujące dużymi zasobami uranu, niezbędną bazą technologiczną i rozwiniętą infrastrukturą także będzie wykorzystywać swoje prawo do rozwijania pokojowego programu jądrowego.
Będąc stanowczym zwolennikiem zasady równego dostępu wszystkich krajów do pokojowego wykorzystania atomu, Kazachstan wspólnie z Rosją bierze udział w budowie Międzynarodowego Centrum Wzbogacania Uranu w Angarsku. Kazachstan popiera ideę utworzenia na jego terytorium Międzynarodowego Banku Paliwa Jądrowego pod egidą MAEA, a jednocześnie zapewnia należyte przechowywanie w nim paliwa jądrowego.
Prezydent Kazachstanu także wystąpił za szerokim zastosowaniem zasad demokratycznego parytetu w sferze rozbrojenia jądrowego. Tylko w takim przypadku małe i średnie państwa przestaną widzieć w broni jądrowej główną gwarancję bezpieczeństwa oraz zrezygnują ze swoich ambicij nuklearnych.
Jak powiedział Nursułtan Nazarbajew: "Nasze państwo ma bezwzględne historyczne i moralne prawo przemawiać jako jeden z liderów globalnego ruchu antyjądrowego. Do tego obowiązuje nas pamięć o ofiarach naszego narodu!".
Źródło informacji: PAP, Ambasada Kazachstanu w Polsce