Ile mieszkań na sprzedaż w wielorodzinnym budownictwie a ile domów jednorodzinnych powstaje w Polsce, czyli jak czytać statystyki GUS
Główny Urząd Statystyczny podaje informacje o oddawanych do użytku mieszkaniach i domach jednorodzinnych przede wszystkim w podziale na rodzaje czyli formy prawne inwestorów. Niestety, większość z nich buduje zarówno mieszkania w budynkach wielorodzinnych jak i domy jednorodzinne. Raz na rok GUS publikuje bardziej szczegółowe podsumowanie efektów budownictwa, na podstawie którego można spróbować oszacować łączne liczby mieszkań w budynkach wielorodzinnych budowanych na sprzedaż a także łączną liczbę domów jednorodzinnych.
Warto przypomnieć, że mieszkania w budownictwie wielorodzinnym realizowanym w celu sprzedaży (lub przewłaszczenia w przypadku spółdzielni mieszkaniowych) są realizowane przez podmioty, których działalność ukrywa się w statystykach dla trzech różnych kategorii:
- Na sprzedaż lub wynajem
- Spółdzielcze
- Indywidualne.
Budownictwo przeznaczone na sprzedaż lub wynajem – realizowane jest w celu osiągnięcia zysku przez różnych inwestorów, przede wszystkim firmy deweloperskie, ale także – przynajmniej teoretycznie - przez gminy i spółdzielnie mieszkaniowe). W tej grupie nie ma natomiast efektów budownictwa osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, zaliczonego do budownictwa indywidualnego. Do budownictwa na sprzedaż lub wynajem zalicza się również nieliczne mieszkania zrealizowane przez niektóre towarzystwa budownictwa społecznego, wybudowane w celu osiągnięcia zysku (z komercyjnej sprzedaży mieszkań) a także – bardzo nieliczne lokale w budynkach wielorodzinnych realizowanych przez deweloperów i przeznaczonych w całości na wynajem. W tej kategorii mieści się także pewna liczba domów jednorodzinnych budowanych przez deweloperów lub spółdzielnie.
W kategorii „budownictwo indywidualne” ukazywane są jednostki mieszkalne (domy lub mieszkania) zrealizowane przede wszystkim przez osoby fizyczne, zarówno te prowadzące jak i nie prowadzące działalności gospodarczej, z przeznaczeniem na użytek własny inwestora i jego rodziny lub na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jego pracowników, ale także na sprzedaż lub wynajem (w celu osiągnięcia zysku). W tej kategorii GUS zamieszcza także dane o – raczej nielicznych - domach czy lokalach zrealizowanych przez kościoły i związki wyznaniowe.
Budownictwo spółdzielcze obejmuje efekty działalności spółdzielni mieszkaniowych, w tym głównie o charakterze własnościowym, choć teoretycznie jakąś niewielką część mogą stanowić mieszkania spółdzielcze o charakterze lokatorskim, których budowa jest finansowana ze środków Krajowego Funduszu Mieszkaniowego. W tej kategorii dominują oczywiście mieszkania w budynkach wielorodzinnych ale niewielką część stanowią domy jednorodzinne budowane w ramach działań spółdzielni.
Ile zatem mieszkań w budynkach wielorodzinnych oddali inwestorzy indywidualni a ile deweloperzy? Raport GUSu zawiera pośrednio tę informację. Otóż spośród prawie 80 tys. jednostek mieszkalnych oddanych w 2008 roku do użytku przez indywidualnych inwestorów dokładnie 5169 znajdowało się w budynkach z 3 lub więcej mieszkaniami. Co ciekawe, podczas gdy przeciętna powierzchnia typowego domu jednomieszkaniowego (jednorodzinnego) oddanego przez inwestorów indywidualnych wyniosła nieco ponad 150 m2, to mieszkania – 64,3 czyli mniej więcej tyle co i w kategorii „inne niż indywidualne”. To właśnie efekty działalności małych firm deweloperskich – w odniesieniu do mieszkań, bo dodatkowo pewną część domów jednorodzinnych, także stanowią domy budowane na sprzedaż przez małych deweloperów. Niestety, w statystykach GUSu nie ma jednoznacznych przesłanek do oszacowania tej drugiej liczby. Na podstawie danych REAS o rynku warszawskim można szacować, że w skali całego kraju jest to ok. 5-6 tysięcy domów jednorodzinnych.
Szacunki łącznej liczby mieszkań i domów budowanych na sprzedaż (inaczej – w celu ustanowienia odrębnej własności) w całej Polsce przedstawiono w tabeli. (załącznik 1)
Zatem: łączną liczbę mieszkań w budynkach wielorodzinnych, wybudowaną na sprzedaż (lub w celu ustanowienia odrębnej własności) można szacować na ok. 72 tysiące. Przy okazji – deweloperzy i spółdzielnie oddali łącznie w Polsce ok. 4,6 tys. domów jednorodzinnych, zatem łącznie domów jednorodzinnych wybudowano ok. 78,5 tysięcy. Z tej liczby ok. dziesięciu tysięcy wybudowano w celu sprzedaży (lub – przewłaszczenia w przypadku domów spółdzielczych).
Statystyki te nie obejmują mieszkań o statusie niewłasnościowym (ok. 5,4 tys) a także ok. 3 tys. nowych lokali powstało poprzez rozbudowę budynków istniejących
Źródło:REAS